
Kuv, Faiv Neeb Vaaj, tug thawj sawv cev Hmong International Unity
los yog Koom Txoos Hmoob Hum Xeeb yuav qha txug txuj kev tsim tsaa
Hmong International Unity los yog Koom Txoos Hmoob Hum Xeeb, nwg
lub hom phaj hab kev txhim khu. Tsi taag le ntawd, kuv hab pawg
tsaav xwm nrug cov tuav dlej num tshwj xeeb txhua pawg yuav nqua
hu peb Hmoob txhua tug nyob txhua lub teb chaws sawv txhawb nqaa
Hmong International Unity.
Kev tsim tsaa Hmong International Unity.
Hmong International Unity los yog KoomTxoos Hmoob Hum Xeeb raug
tshawb tawm rua lub 12 hlis ntuj tim 15 xyoo 1999. Nwg raug tsaa
rua lub 4 hlis ntuj tim 15 xyoo 2001.
Ua ntej tsim tsaa Hmong International Unity sawv, yog vim sij hawm
yuav txug Y2K kuv nov peb Hmoob ib feem coob kawg nkaus naj nub
has tas tom qaab Y2K peb Hmoob lub neej yuav txawv. Kuv tog lug
txug lub 10 hli ntuj xyoo 1999 tab sis tsi pum ib tug Hmoob twg
ua ib yaam dlaab tsi txawv le. Kuv pum tas qhov Hmoob has ntawd
tsi muaj tseeb tab sis yog Hmoob has raws le Hmoob txuj kev ntshaw
xwb. Sij hawm ntawd, kuv txhad paub tas muaj ib yaam Hmoob ntshaw
hab Hmoob tog kawg nkaus. Yog le ntawd, kuv xaav tas yuav ua le
caag kuv txhad nrhav tau yaam Hmoob ntshaw ntawd. Thaum kawg kuv
pum tas qhov Hmoob ntshaw muaj ib yaam xwb. Yaam ntawd yog “qhov
kws yuav tsum txhim khu kom Hmoob txuj kev hum xeeb vaam meej es
kom Hmoob nyob muaj fwj chim, tau txais kev muaj yeej, kev thaaj
yeeb, kev ywj pheej, kev vaam meej hab lub meej mom.”
Sij hawm kuv pum tseeb paub zoo txug peb Hmoob txuj kev ntshaw
lawm, kuv xaav tas yuav tsum rov moog taug keeb kwm kuv txhad yuav
paub txug tug teeb meem kws ua rua Hmoob txuj kev ntshaw raug poob
taag lawd. Yog le ntawd, kuv txhad muab Hmoob lub neej ntsuag poob
teb poob chaw coj lug xaav. Thaum kuv
muab tshawb taag hab luj meej lawm, nwg ua rua kuv pum peb Hmoob
lub neej ntau-ntau tam taag lug lawd hab taam sim nuav has tas yog
“nwg raug yeeb ncuab siv tom txwv tua xwb.”
Tsi taag le ntawd, kuv xaav paub ntxiv tas yog le caag yeeb ncuab
lub tom txwv yuav muaj zug ua luaj le. Kuv txhad tig moog tshawb
Hmoob keeb kwm txug Hmoob lub neej 5000 xyoo dlhau lug lawd kuv
le pum tas qhov yeeb ncuab lub tom txwv tsim txom Hmoob yooj-yooj
yim ntawd yog tim Hmoob coj cwj pwm tsi zoo. Hmoob tej cwj pwm phem
ntawd yog “ib tug yum sij qheb qhov rooj rua yeeb ncuab ntaag.”
Kuv thov qha pub peb Hmoob txhua tug paub kom meej has tas Hmoob
tej cwj pwm kws ua yum sij qheb qhov rooj pub yeeb ncuab lub tom
txwv nkaag lug tsim txom Hmoob ib tam dlhau ib tam yog dlaab tsi.
Cov cwj pwm ntawd muaj 4 tug le huv qaab nuav:
1. Kev ntshaw nom ntshaw tswv.
2. Kev ntshaw nyaj txag tau dlawb.
3. Kev ua neej sib twb sib tawg.
4. Kev ntseeg tug tuab neeg saab nrau (yeeb ncuab) yooj yim.
Tsi taag le ntawd xwb, yeeb ncuab muaj 3 lub tom txwv zoo nkaus
tug tsuv zuv rawv tog tsim txom Hmoob lub neej ib tam dlhau ib tam
le nraag nuav:
1. Kev xyeev nom xyeev tswv.
2. Kev xoov nyaj txag.
3. Kev faib hab cais.
Ua ntej yeeb ncuab siv yeeb ncuab tej tom txwv, yeeb ncuab tub
nrhav tau tswv yim taag lawm. Yeeb ncuab cov tswv yim kws yeeb ncuab
tsim txom Hmoob lub neej ib tam dlhau ib tam thaus us lug txug naj
nub nuav muaj 5 lub:
1. Faib hab kaav.
2. Nrug Hmoob sib ntaus sib tua mas tsi muaj nub yeej tab sis ua
kom Hmoob rov tua Hmoob mas yooj yim heev.
3. Nthua nroj yog tsi rhu caag, lug naag nroj rov sawv taag, nthua
nroj yuav tsum rhu caag.
4. Yuav tsum tsim tsi pub kom Hmoob sawv taug.
5. Ntuv tsawb yuav tsum khawb hauv paug.
Kuv muab txhais kom suav dlawg to taub.
*Nqai ib, muab nom xyeev kom Hmoob sib faib ua ntau paab es yeeb
ncuab tau
kaav Hmoob tej pej xeem hab lub teb chaws.
*Nqai ob, muab nyaj xoov kom Hmoob ntxeev sab rov sib tua kom yooj
yim rua yeeb ncuab.
*Nqai peb, tau tsim tes tsim kom tug tuab neeg hab tej kaab lig
kev cai tu noob nrho (Kom lub npe Hmoob pluj moog).
*Nqai plaub, tsim tsi pub kom Hmoob txawj ntse hab caj taug nom
taug tswv ib sim neej le.
*Nqai tsib, tua tes tua kom Hmoob tu noob (tua nom tswv taag los
tseem tua pej xeem kom taag tuab si hab).
Kuv thov qha ntxiv tas Hmoob tej cwj pwm phem ntawd yog yaam kws
tsim kom Hmoob dlhau moog ua ib haiv tuab neeg tsi muaj teb chaws.
Yog tim le caag? Yog vim has tas tej cwj pwm ntawd zoo le ib raab
rag rua Hmoob rov hlais Hmoob nqaj. Thaum nwg ua rua Hmoob mob sab
tes Hmoob tsi paub tas Hmoob yog leej twg le lawm. Kuv thov peb
tig moog saib Hmoob tug yaam ntxwv kev tsi zoo. “Nom tswv
tsi hlub pej xeem. Nom tswv ua laj sau pej xeem nrob qaum los yog
noj pej xeem taub hau. Txuj kev xwj thaij kev quab yuam pej xeem
ntawd ua rua pej xeem chim sab, pej xeem txhad sawv moog ntseeg
yeeb ncuab tej lug ntxag dlaag, moog txais yeeb ncuab tej nyaj xoov
hab moog leeg tej npe nom yeeb ncuab xyeev tes tig rov taw tuam
ntuj, ntxeev sab, tua nom tua tswv tua huab tais yaam tsi paub tas
tug yeeb ncuab yog leej twg le lawm.” “Thaum kawg yeeb
ncuab le siv tom txwv luaj zug ib tog tuaj tes Hmoob txuj kev ntshaw
txhad raug puam tsuaj taag.”
Ib qho ntxiv, kuv qha kom peb Hmoob txhua tug paub tas nyob huv
Hmoob lub neej mas “muaj ib tug nywj luj heev nyob huv Hmoob
lub sab hab xeeb ib tug saus zuag kawg nkaus nyob huv Hmoob lub
taub hau.” Tug nywj hab tug saus ntawd yog leej twg tsim rua
Hmoob? Yog Hmoob tsim rua Hmoob xwb. Yog tej cwj pwm sab phem sab
txa ntshaav kws nom noj pej xeem taub hau es pej xeem rov taw tuam
ntuj ntawd ua tug tsim ntaag. Naj nub nuav los peb Hmoob txhua tug
tseem tsi tau paub txug tej teeb meem kuv has lug sau nuav le. “Qhov
tseeb tes yog tim tug nywj tseem tshoj rawv Hmoob lub sab hab tug
saus tseem qoj qeeg Hmoob lub taub hau.” “Yog le ntawd,
Hmoob txhad sawv sib chib nyeej rob caub, sib twv sib tua, sib nrig
sib ntaus, sib cuab sib caws, sib caav sib tshe, sib txob sib thuam,
sib nkaug sib nyaag, sib caij sib tsuj hab khib xeeb khaav theeb
tes tsim kev sib tawg nyag qhuas nyag ntxwb ntxhas has tas koj muaj
tsib xwm (keej) kuv muaj tsib xwm tshaaj” tab sis “yeeb
ncuab lub tom txwv twb zuv rawv yaam nkaus tug tsuv es tog saib
nqaj tawm tes tum xwb los Hmoob tsi paub le.” Ntawm nuav yog
Hmoob txuj kev plaag ntshaav kev ua ntsuag ntaag.
Thaum kuv pum hab paub txug Hmoob tej teeb meem lawd, kuv txhad
xaav tas
peb yuav tsum txhim khu kom Hmoob txuj kev hum xeeb vaam meej xwb
Hmoob tej kev ntshaw txhad peem tsheej sawv taug rov qaab lug rua
Hmoob.
Yog le ntawd, kuv txhad txav txim sab teeb ib lub hom phaj lug
pib txuj kev tshawb nrhav es yuav txhim khu Hmoob lub neej.
Lub hom phaj ntawd raug tsim tav rua lub 12 hlis ntuj tim 15 xyoo
1999. Tau muab tug tswv yim ntawm lub hom phaj lug sib has tau 1
xyoos hab 5 hlis peb le tsaa tau Hmong International Unity (HIU)
los yog Koom Txoos Hmoob Hum Xeeb (KTHHX) sawv raws le kuv tau teev
tseg ua ntej lawd.
Hmong International Unity lub hom phaj.
Txij nuav moog, kuv yuav qha txug Hmong International Unity lub
hom phaj.
I. Yuav txhim khu kom Hmoob txuj kev hum xeeb vaam
meej. “HIU ntseeeg tas yog kev hum xeeb vaam meej lawm, peb
Hmoob yuav tsum tau txais txhua tsaav txhua yaam kws Hmoob ntshaw.
HIU paub tseeb lawm tas yog Hmoob nyob hum xeeb hab muaj kev ncaaj
nceeg txaus, Hmoob yuav dlhau moog ua ib haiv neeg muaj fwj chim,
tau txais kev muaj yeej, kev thaaj yeeb, kev ywj pheej, kev vaam
meej hab lub meej mom ib yaam le luas pej kum haiv.”
II. Hmong International Unity tsi muaj lub zeem
muag yuav ua tseev tsim nrug lwm tug sib twv kev txawj ntse tab
sis “nwg yuav txhim khu txhua yaam huv Hmoob lub neej kom
muaj kev hum xeeb taag nrho.” Yog le ntawd, HIU yuav pib tshawb
teeb meem kev ua neej lug ntawm 4 yaam ua ntej xis
le:
1. Teeb meem kaab lig kev cai los yog kev coj hab ua (social problem)
2. Teeb meem kev laag luam los yog kev vaam meej (economic problem)
3. Teeb meem tseev tsim (political problem)
4. Teeb meem kev ntseeg (religious problem)
Hmong International Unity paub tas teeb meem Hmoob feem luj yog
tshwm sim lug ntawm 4 yaam ntawd lug tab sis yog thaum peb muab
4 yaam ntawd lug has mas peb Hmoob muaj ib feem yuav lam has tas
HIU yog ib lub koom hum ua tseev tsim sib twv nrug lwm lub koom
hum tseev tsim. Qhov tseeb tsi yog le ntawd. “HIU tsuas xaav
muab 4 yaam ntawd tsaa ua 4 lub koom hum lug tuav kev phooj ywg
taag nrho ntawm Hmoob kom Hmoob txuj kev hum xeeb luj hlub sai hab
yooj yim xwb.”
Has txug kev txhim khu.
Hmong International Unity lub hom phaj tsi yog txhim khu cov Hmoob
nyob teb chaws America xwb tab sis nwg yuav txhim khu taag nrho
Hmoob nyob txhua lub teb chaws vim “HIU xaav kom peb Hmoob
thoob nplaj teb paub txug nuj nqes ntawm Hmoob lub kua muag kev
txom nyem hab kev ua ntsuag poob teb poob chaws es leej twg nyob
lub teb chaws twg los kom txawj sib hlub nyob hum xeeb rua lub teb
chaws ntawd. Tsi taag le ntawd, kom Hmoob ua tau ib haiv neeg zoo
es nyob lub teb chaws twg los kom Hmoob txawj fwm lub teb chaws
ntawd.”
Yuav txhim khu le caag?
Hmong International Unity yuav tshawb txhua yaam kev tsi zoo kws
tsim kev sib tawg es ua rua Hmoob raug kev puam tsuaj hab yuav nrhav
txhua yaam kev zoo kws yog kev hum xeeb es ua rua tuab neeg vaam
meej lug “cob qha kom txhua tug Hmoob paub.”
Hmong International Unity pum tseeb lawm has tas qhov yuav “txhim
khu kom Hmoob txuj kev hum xeeb vaam meej mas Hmoob yuav tsum tau
hloov sab hloov ntsws hab hloov kom tau Hmoob tej cwj pwm phem pov
tseg.” Qhov Hmoob yuav hloov ua ib haiv tuab neeg ncaaj nceeg
hab nyob hum xeeb mas nwg tsi yooj yim tab sis “HIU txaus
sab siv lub sij hawm has kom Hmoob to taub, tshem kom tau Hmoob
tug nywj tawm ntawm Hmoob lub sab hab rhu kom tau Hmoob tug saus
tawm huv Hmoob lub taub hau.” Kom Hmoob tseg tej cwj pwm “kev
chib nyeej rob caub, sib twv sib tua, sib nrig sib ntaus, sib cuab
sib caws, sib nyaag sib nkaug, ntshaw nom ntshaw tswv, ntshaw nyaj
txag tau dlawb, quab yuam caij tsuj, sib faib sib cais, khib xeeb
khaav theeb hab rov taw tuam ntuj” tsi txhob coj ntxiv lawm.
Hmong International Unity paub tas tej cwj pwm phem kuv has lug
sau nuav yog “yaam kws tsim kev sib tawg es ua rua Hmoob lub
zug yau zuj zug lug txug thaum Hmoob lub ntuj hab lub teb taag nrho.”
Txawm le ntawd lawm los Hmoob tseem tsi tau paub le es Hmoob txhad
tsi txaus sab hloov Hmoob tej cwj pwm ntawd.
Thaum Hmong International Unity tshem tau Hmoob tej cwj pwm phem
ntawd tawm taag lawm, nwg yuav muab “tej cwj pwm kev hum xeeb
hab kev vaam meej xis le kev sib hlub sib fwm, sib paab sib puag,
sib txhawb sib nqaa, sib hoj sib hawm, thooj sab koom ntsws, ntaaj
ib naab neev ib hluas, ua ib txoog ib qais, ib pob ib qhoo, xyoob
ib txoog ntoo ib tsob, nqaj ib dlaig tawv ib phob, sawv ib phaab
tuaj ib tog, ua ib sob moog ib seem, has ib lu lug ua hauj lwm le
ib tug hab nyob le ib tse txoog le ib haiv” lug hloov Hmoob
lub neej kom Hmoob “txawj sib zaam txim hab nyob sib yoog”
sub Hmoob txuj kev hum xeeb txhad vaam meej taug.
Kev txhim khu kom tau Hmoob lub neej.
Hmong International Unity pum tas peb Hmoob lub neej dlhau lug lawd
peb txhua tug yeej xaav kom Hmoob tau lub neej zoo kawg nkaus lawm
tab sis Hmoob has xwb Hmoob tsi ua hab Hmoob qhuab qha tab sis Hmoob
tsi khaws, Hmoob kawm taag los Hmoob tsi siv vim Hmoob siv ib lu
lug has tas “zoo kawg lawm tab sis Hmoob ua tsi tau.”
Tsi taag le ntawd, txuj kev qhuab qha, Hmoob qhuab le Hmoob txawj
hab Hmoob qha le Hmoob ntse xwb. Hmoob tsi tau siv sij hawm tshawb
nrhav “Hmoob lub kua muag nrug kev txom nyem” rua Hmoob
kawm lug hloov Hmoob lub sab lub ntsws es yuav tso Hmoob tawm ntawm
Hmoob txuj kev ntsoj kev ntsuag le.
Txij nuav moog, Koom Txoos Hmoob Hum Xeeb yuav siv sij hawm moog
tshawb Hmoob keeb kwm nrhav kom tau tug teeb meem kev phem hab kev
zoo nyob huv Hmoob lub neej. Thaum txhawb tau lawd, “Hmong
International Unity yuav muab ua ib txuj kev kawm rua Hmoob kawm
kom Hmoob txhua tug paub txug nuj nqes ntawm kev hum xeeb hab kev
sib tawg tas yog dlaab tsi.” HIU ntseeg tas yog Hmoob txhua
tug paub txug qhov tseeb lawm, Hmoob yuav tsum txaus sab hloov xwb
vim nwg pum tas ib txwm Hmoob yeej nyam has qhov zoo xwb tab sis
yog Hmoob tsi paub Hmoob txhad ua tau qhov phem.
Yog le ntawd, txij thaum Hmong International Unity raug tsim tsaa
lawd, peb pawg tsaav xwm nrug cov tuav dlej num tshwj xeeb txhua
paab kws sawv cev Koom Txoos Hmoob Hum Xeeb “txhad tau nqeg
teg kawm HIU lub tswv yim kws yog kuv, Faiv Neeb Vaaj, tug thawj
sawv cev Hmong International Unity los yog tug tshawb tawm lub tswv
yim hab teeb lub hom phaj rua HIU ua tug qha lug tav taag rua lub
5 hlis ntuj tim 25 xyoo 2002 lawm.”
Koom Txoos Hmoob Hum Xeeb pum tas txuj kev kawm yog yaam tseem
ceeb tshaaj rua qhov “txuj kev kawm txhad cob tau tuab neeg
paub ib yaam hab has ib lu lug. Tsi taag le ntawd, txuj kev kawm
muaj peev xwm tsim kev vaam meej ua rua ib lub teb chaws tawg paaj
txi txiv tau.”
Ntawm nuav moog yog lug nqua hu.
Tom qaab peb kawm tav lawd, peb pib ua dlej num rua Hmong International
Unity raws le nwg lub hom phaj tab sis txuj hauj lwm ntawd tsi yog
peb ob-peb tug yuav ua tau. “Yuav tsum yog taag nrho peb Hmoob
sib paab txhad ua tau.” Yog le ntawd, “kuv hab pawg
tsaav xwm nrug cov tuav dlej num tshwj xeeb txhua paab kws yog pawg
tswj fwm thov nqua hu taag nrho peb Hmoob nyob thoob nplaj teb
los yog txhua lub teb chaws sawv tuaj peb sib paab txhawb nqaa
kom Koom Txoos Hmoob Hum Xeeb muaj zug hab muaj fwj chim es nwg
yuav lug sawv cev txhim khu peb Hmoob lub neej.” Tsi yog tug
txawj ntse txhad txhawb nqaa tau xwb. Txhua leej txhua tug muaj
feem txhawb nqaa tau taag nrho vim tas teg dlej num ntawd tsi yooj
yim. Qhov tseeb, “yog nwg yuav siv nyaj txag, dlaag zug, tswv
yim, sij hawm, dlej sab dlej ntsws hab tej lug qhuas tuab si.”
Yog leej twg tuam yeem tau dlaab tsi los yeej yog kev txhawb nqaa
taag nrho.
Kev koom teg sib txhawb sib nqaa yog ib qhov muaj nqes tshaaj plawg
nyob huv ib haiv neeg lub neej. “Haiv neeg twg vaam meej tshaaj,
haiv neeg ntawd yeej muaj kev hum xeeb luj hab ncaaj nceeg tshaaj.”
Yog peb paub le ntawd, peb tsi txhob tog ntxiv lawm. “Tuaj
peb koom sab muab kev txawj ntse tso ua ke ua kom Hmoob txuj kev
ntshaw tshwm sim txij nub nua moog.”
Ib tsoom Hmoob, yog Hmoob tsi hlub Hmoob, leej twg txhad hlub Hmoob!
Thov peb muab cais kom meej has txug kev phooj ywg hab kev yeeb
ncuab es kom peb paub has tas peb yog Hmoob. Hmoob txhob tua Hmoob
ntxiv lawm vim Hmoob tsi yog Hmoob tug yeeb ncuab. Yog koj tua kuv
tes ca koj tua koj zoo dlua vim koj tua kuv tes yog koj tua Hmoob
lawm. Thov peb cog lug has tas “Hmoob yuav tsum hlub Hmoob
hab Hmoob yuav tsum tsi tua Hmoob.”
Thaum kawg, kuv hab pawg tswj fwm, peb ca sab has tas thaum twg
peb Hmoob leej twg tau txais hab tau twm peb cov lug nuav taag lawm,
tug ntawd yuav to taub hab cev teg tuaj txhawb nqaa Hmong International
Unity los yog Koom Txoos Hmoob Hum Xeeb raws le peb tej lug nqua
hu.
Yog leej ywg muaj lug nug, muaj tswv yim txhaab, los yog muaj dlej
sab dlej ntsws (nyaj txag) yuav txhawb nqaa Hmong International
Unity los yog Koom Txoos Hmoob Hum Xeeb, koj sau ntawv, hu xuv tooj
los yog xaa tau rua Hmong International Unity ntawm chaw nyob: P.O.
Box 246646
Sacramento C.A. 95824-6646
United States of America
(916) 395-726
E-mail: INFO@HIU2000.COM
Peb, kws yog pawg tswj fwm ntawm HIU muaj lug zoo sab tog txais
txhua yaam koj muaj hab ua tsaug. Tsi taag le ntawd, “peb
yuav muab koj lub npe hab koj tej
txaj ntsig sau ua ntaub ntawv cim tseg ua puav pheej ca rua huv
Koom Txoos Hmoob Hum Xeeb moog taag ib txhis.” Peb pum has
tas kev ncaaj nceeg yog yaam kws ua rua tuab neeg sib ntseeg. Kev
sib ntseeg yog yaam kws ua rua tuab neeg txawj sib hlub sib paab.
“Yog Hmoob muaj kev sib hlub sib paab txaus, Hmoob yuav peem
tsheej ua ib haiv neeg tau.”
“Yog ntau tug koom sab tso ib leeg ib ncos ntshaav, nwg yuav
cawm tau ib tug tuab neeg mob. Yog taag nrho Hmoob nyob hum xeeb
sawv sib txhawb, peb yuav cawm tau haiv Hmoob.”
Peb ntseeg has tas koj tej nyaj txag los yog tej dlej sab dlej
ntsws txawm ntau hab tsawg los puam chawj, “yog taag nrho
peb Hmoob muaj feem sib paab ib leeg ib qho lawm, nwg yuav muaj
nuj nqes kawg nkaus rua Hmong International Unity lub hom phaj.”
Yog le ntawd, txhua leej txhua tug tej txaj ntsig txhad raug muab
khaws tseg ua puav pheej rua huv Hmong International Unity los yog
Koom Txoos Hmoob Hum Xeeb.
Yog Koj Muaj dlej sab dlej ntsws (nyaj txag) yuav txhawb HIU, thov
koj muab dlaim qauv (form) saab nrau nuav sau xaa nrug koj cov nyaj
moog rua Hmong International Unity.
Yog koj xaav paub txug HIU teg dlej num, koj nkaag moog saib ntawm
website
www.HIU2000.com
Ua Tsaug Lug Ntawm Lub Sab Dlawb Paug,
Faiv Neeb Vaaj
Thawj Sawv Cev HIU
|